ลูกหนี้ขอผ่อนหรือลดหนี้ระหว่างบังคับคดี เจ้าหนี้ควรทำอย่างไร งดขายหรือถอนยึดเมื่อไร (ซีรีส์บังคับคดี ตอนที่ 9)

คำตอบสั้น: การเจรจาผ่อนชำระหรือลดหนี้ทำได้แม้อยู่ในชั้นบังคับคดี และกรมบังคับคดีมีช่องทางไกล่เกลี่ยในชั้นนี้ แต่การเจรจาอย่างเดียวไม่ได้หยุดการยึดหรือการขาย ถ้าตกลงกันได้ เจ้าหนี้ต้องขอให้เจ้าพนักงานงดการบังคับคดีหรือถอนการยึดตามขั้นตอน ข้อตกลงควรทำเป็นหนังสือ ระบุยอดหนี้ งวดชำระ และผลเมื่อผิดนัด

ไกล่เกลี่ยในชั้นบังคับคดี

กรมบังคับคดีแจ้งช่องทางขอไกล่เกลี่ยข้อพิพาทชั้นบังคับคดีให้ลูกหนี้ทราบพร้อมการแจ้งยึดหรืออายัดทรัพย์ ตัวอย่างที่กรมเผยแพร่ ลูกหนี้เสนอผ่อนชำระ เจ้าหนี้ยอมรับ และขอให้เจ้าพนักงานงดการขายทอดตลาดไว้ตามระยะเวลาที่ตกลง

งดการบังคับคดี กับ ถอนการยึด ต่างกันอย่างไร

• งดการบังคับคดี/งดการขาย — ทรัพย์ยังถูกยึดไว้ แต่หยุดการขายชั่วคราว เจ้าหนี้ขอให้งดได้ (ตามแผนภูมิของกรมบังคับคดี) ถ้าลูกหนี้ผิดนัด เจ้าหนี้ขอให้ดำเนินการขายต่อได้ตามขั้นตอน
• ถอนการยึด — ปล่อยทรัพย์ออกจากการยึด เช่น เจ้าหนี้ขอถอน หรือลูกหนี้ชำระหนี้ครบตามหมายรวมทั้งหนี้ของผู้ขอเฉลี่ยที่ศาลอนุญาตแล้ว (ป.วิ.พ. มาตรา 278 วรรคสาม)

ถอนยึดก่อนได้รับเงินครบ อาจทำให้เจ้าหนี้เสียหลักประกันในการบังคับคดี จึงควรพิจารณาลำดับให้รอบคอบ

ข้อตกลงควรมีอะไร

• ยอดหนี้ที่ตกลง (แยกต้นเงิน ดอกเบี้ย ค่าใช้จ่าย)
• จำนวนงวด จำนวนเงินต่องวด และวันครบกำหนด
• ผลเมื่อผิดนัด เช่น ให้ถือว่าหนี้ทั้งหมดถึงกำหนด และเจ้าหนี้ขอให้ดำเนินการขายต่อ
• จะงดการขายถึงเมื่อใด และจะถอนการยึดเมื่อได้รับชำระครบ
• ผู้ลงนามต้องมีอำนาจ (ถ้าผู้รับมอบอำนาจลงนามแทนเจ้าหนี้ ต้องมีอำนาจลดหนี้ชัดเจน — ตอนที่ 2)

คำถามที่พบบ่อย

ลูกหนี้โอนเงินมาบางส่วนแล้ว การขายหยุดเองไหม
ไม่หยุดเอง ต้องมีการขอให้งดหรือถอนตามขั้นตอน

ตกลงผ่อนแล้วลูกหนี้ผิดนัด ต้องเริ่มใหม่หรือไม่
ถ้ายังไม่ได้ถอนการยึด เจ้าหนี้ขอให้ดำเนินการต่อได้ตามขั้นตอน จึงควรระบุผลผิดนัดในข้อตกลง

อ้างอิง: ป.วิ.พ. มาตรา 278 วรรคสาม; กรมบังคับคดี แผนภูมิขั้นตอน และข่าวการไกล่เกลี่ยชั้นบังคับคดี (10 ก.ค. 2563)