ขอเฉลี่ยทรัพย์คืออะไร ต้องยื่นภายในกี่วัน และร้องขัดทรัพย์คืออะไร (ซีรีส์บังคับคดี ตอนที่ 10)

คำตอบสั้น: ถ้าทรัพย์ของลูกหนี้ถูกเจ้าหนี้รายอื่นยึดหรืออายัดไว้แล้ว และลูกหนี้ไม่มีทรัพย์อื่นที่บังคับคดีได้ เจ้าหนี้ตามคำพิพากษาอีกรายยื่นคำร้องต่อศาลขอเฉลี่ยเงินจากทรัพย์นั้นได้ตามส่วนของหนี้ โดยต้องยื่นไม่เกิน 15 วันนับแต่วันขายทอดตลาด หรือวันที่ชำระเงินตามคำสั่งอายัด (ป.วิ.พ. มาตรา 326) ส่วนกรณีบุคคลอื่นอ้างว่าทรัพย์ที่ยึดไม่ใช่ของลูกหนี้ บุคคลนั้นร้องขอให้ปล่อยทรัพย์ได้ เรียกว่าร้องขัดทรัพย์ (มาตรา 323)

ขอเฉลี่ยทรัพย์ (มาตรา 326)

เงื่อนไข ตามเอกสารสรุปของกรมบังคับคดี

• ทรัพย์หรือสิทธิเรียกร้องของลูกหนี้ถูกยึดหรืออายัดไว้โดยเจ้าหนี้ในคดีอื่น
• ลูกหนี้ไม่มีทรัพย์อื่นที่บังคับคดีได้
• ยื่นคำร้องต่อศาล ขอเข้าเฉลี่ยเงินที่ได้จากการขายหรือการอายัด ตามส่วนแห่งจำนวนหนี้ตามคำพิพากษา

กำหนดเวลา ยื่นได้ไม่เกิน 15 วันนับแต่วันขายทอดตลาดทรัพย์ที่ยึด หรือวันที่ชำระเงินตามคำสั่งอายัด

ผู้ขอเฉลี่ยได้ เช่น เจ้าหนี้ตามคำพิพากษา ซึ่งไม่จำเป็นต้องรอให้คดีถึงที่สุด และเจ้าพนักงานตามกฎหมายภาษีอากร

กำหนด 15 วันสั้นมาก และนับจากวันขายแต่ละครั้ง เจ้าหนี้ที่รู้ว่าทรัพย์ลูกหนี้ถูกยึดในคดีอื่นควรติดตามประกาศขายใกล้ชิด

ถ้าทรัพย์ที่เราจะยึด ถูกยึดในคดีอื่นอยู่แล้ว

ไม่ต้องยึดซ้ำ ให้ตรวจสิทธิขอเฉลี่ยแทน และติดตามสำนวนบังคับคดีของเจ้าหนี้รายแรก

ถ้าเจ้าหนี้รายแรกถอนการบังคับคดี: สวมสิทธิ (มาตรา 327)

ผู้รับจำนอง ผู้ทรงสิทธิเหนือทรัพย์ที่ศาลอนุญาตให้ได้รับชำระแล้ว หรือผู้ขอเฉลี่ยที่ศาลอนุญาตแล้ว ขอเข้าสวมสิทธิบังคับคดีต่อได้ โดยยื่นคำร้องต่อเจ้าพนักงานบังคับคดีภายใน 15 วันนับแต่ได้รับแจ้งการถอนการบังคับคดี

ร้องขัดทรัพย์ (มาตรา 323)

บุคคลที่อ้างว่าลูกหนี้ไม่ใช่เจ้าของทรัพย์ที่ยึด หรือตนเป็นเจ้าของรวมในบางกรณี หรืออยู่ในฐานะจดทะเบียนสิทธิได้ก่อน ร้องขอให้ปล่อยทรัพย์ทั้งหมด บางส่วน หรือเฉพาะส่วนของตนได้ เจ้าหนี้ควรเตรียมหลักฐานความเป็นเจ้าของของลูกหนี้ไว้ต่อสู้

คำถามที่พบบ่อย

เจ้าหนี้รายแรกที่ยึดได้เงินก่อนทั้งหมดใช่ไหม
ไม่เสมอไป ถ้ามีผู้ขอเฉลี่ยที่ศาลอนุญาต เงินจะแบ่งตามส่วนแห่งหนี้ และผู้มีสิทธิได้รับชำระก่อน เช่น ผู้รับจำนอง ได้ก่อนเจ้าหนี้สามัญ (ตอนที่ 8)

พ้นกำหนด 15 วันแล้ว ทำอะไรได้อีก
ขึ้นกับสถานะการจ่ายเงินและข้อเท็จจริงของสำนวน ควรให้ทนายตรวจโดยเร็ว

อ้างอิง: ป.วิ.พ. มาตรา 322, 323, 326, 327 (ตามเอกสารสรุปและคู่มือของกรมบังคับคดี)